A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Undefined property: Welcome::$keys2021

Filename: core/Model.php

Line Number: 77

Backtrace:

File: /home/admin/web/eyeshitems.eec.mn/application/controllers/Welcome.php
Line: 107
Function: __get

File: /home/admin/web/eyeshitems.eec.mn/public_html/index.php
Line: 325
Function: require_once

ЭЕШ - даалгаврын сан
Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 7-р даалгавар

Миний тоонот

Алга дарам газраас эх орон эхэлдэг гэж би боддог. Учир нь энэхэн зайд эхийн алтан хэвлийгээс хүй тасран унасан билээ. Эхээс унасан газрыг “тоонот”, хүй дарсан чулууг “хүйс” гэж нэрлэдэг. Миний тоонот газар хэзээд санаанд санаатай, бодолд уяатай. Тоонот минь үлгэрийн сайхан диваажин шиг биш ч гэлээ, төрж өссөн унаган нутаг болохоор уул ус, ургамал цэцэг, ан амьтад нь сэтгэлд ойр, ертөнцөд хаана ч байхгүй, сайхнаас сайхан, гоёос гоёхон билээ.

Хээрийн хонгор салхинд өнгө өнгийн өвс ногоо найган ганхсан, далан хэлийн шувууд дуу дуугаа авалцан жиргэсэн тийм нэг сайхан намрын өглөө би Уртын голын дэнж дээр эхээс мэндэлсэн юм. Намайг төрөхөд олондоо нэр хүндтэй хүнээр эх бариулна хэмээн урьдаас дуулган ирүүлсэн Лэгээ гуай бол миний хүйг боосон “хүйс ээж”, “авсан ээж”, “эх барьсан ээж”, “газар ээж”, “боосон ээж”, “хуурайлсан ээж”, “өрлөг ээж” минь билээ. Хүйг минь дарсан хүрэн бор эр чулуу эдүгээ ч байрандаа намайг хүлээдэг. Жил бүр нутагтаа очиж, хүй дарсан газраа хөрвөөн, цэцгийн үнэрт агаараар цээжээ уужиртал амьсгалж, ариун булгийнхаа рашаанаас хүртэж, сэрүүн дэнж дээгүүрээ хөл нүцгэн алхахад энэ жилийн ядаргаа тайлагдан, ирэх жилийн ажлын эрч хүч авдаг сан.

Хүн бүхэн эхээс унасан тохмын чинээхэн тоонот газартаа хөлд орж, эндээс эхэлж мөрөө гаргадаг. Орчлонг тойрч, дэлхийг хэрэн хэсэхдээ тоонот газартайгаа аргамжаатай явдаг юм. Алс нутгаар аялан явах бүрийд агуу их улс орны дэргэд миний төрсөн хязгаар нутаг, сэрүүн булгийн дэнж минь дэндүү бага болохыг улам бүр мэдэрдэг. Гэвч миний тоонот дэнж надад улам үнэ цэнтэй, ойр дотно санагдаж, хаа холын газраас эргэж очихын хүслэн төдий чинээ төрдөг юм. Тоонот газар, эх орноо хайрлахад хараа цуцам цэлгэр хөндий, хязгаар хярхаггүй цэлийм их тал эсвэл тэнгэр тулам өндөр уул, тэнгис далайн их ус, ургамал цэцэг тэгширсэн баян бүрд байх албагүй билээ. Эх орноо хайрлах хайр төрсөн нутаг тоонот газар, хүй дарсан жижиг чулуугаа санан дурсах сэтгэлээс, эхийн бүүвэйн дуунаас, анх хэлсэн үгээс, зулайг минь үлээсэн сэвшээ зөөлөн салхинаас, ууж умдаалсан булгийн хоржигнох чимээнээс ирж шингэдэг.

Эх орон, эх нутаг, тоонот газар гэдэг хүнд аав ээж шиг ганц л заяадаг. Алтнаас үнэтэй, аминаас эрхэм зүйл гэж байдаг бол надад тэр нь тохмын чинээхэн тоонот газар минь билээ.

Д. Баттогтох

. “Зохиогчийн төрсөн газар орон, цаг хугацаа”-г мэдээлсэн баримт нь аль вэ?

 

  • A.

     Түүний төрсөн газар нь хязгаар нутаг, сэрүүн булгийн дэнж юм.

  • B.

    Эхээс унасан газрыг “тоонот”, хүй дарсан чулууг “хүйс” гэж нэрлэдэг.

  • C.

    Лэгээ гуай бол түүний “эх барьсан ээж”, “хуурайлсан ээж” нь ажээ.

  • D.

    Намрын нэгэн өглөө Уртын гол гэдэг газар хүй тасарсан.

  • E.

    Сэтгэлд ойр, сайхнаас сайхан, гоёхноос гоёхон нутагтай билээ.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 8-р даалгавар

Миний тоонот

Алга дарам газраас эх орон эхэлдэг гэж би боддог. Учир нь энэхэн зайд эхийн алтан хэвлийгээс хүй тасран унасан билээ. Эхээс унасан газрыг “тоонот”, хүй дарсан чулууг “хүйс” гэж нэрлэдэг. Миний тоонот газар хэзээд санаанд санаатай, бодолд уяатай. Тоонот минь үлгэрийн сайхан диваажин шиг биш ч гэлээ, төрж өссөн унаган нутаг болохоор уул ус, ургамал цэцэг, ан амьтад нь сэтгэлд ойр, ертөнцөд хаана ч байхгүй, сайхнаас сайхан, гоёос гоёхон билээ.

Хээрийн хонгор салхинд өнгө өнгийн өвс ногоо найган ганхсан, далан хэлийн шувууд дуу дуугаа авалцан жиргэсэн тийм нэг сайхан намрын өглөө би Уртын голын дэнж дээр эхээс мэндэлсэн юм. Намайг төрөхөд олондоо нэр хүндтэй хүнээр эх бариулна хэмээн урьдаас дуулган ирүүлсэн Лэгээ гуай бол миний хүйг боосон “хүйс ээж”, “авсан ээж”, “эх барьсан ээж”, “газар ээж”, “боосон ээж”, “хуурайлсан ээж”, “өрлөг ээж” минь билээ. Хүйг минь дарсан хүрэн бор эр чулуу эдүгээ ч байрандаа намайг хүлээдэг. Жил бүр нутагтаа очиж, хүй дарсан газраа хөрвөөн, цэцгийн үнэрт агаараар цээжээ уужиртал амьсгалж, ариун булгийнхаа рашаанаас хүртэж, сэрүүн дэнж дээгүүрээ хөл нүцгэн алхахад энэ жилийн ядаргаа тайлагдан, ирэх жилийн ажлын эрч хүч авдаг сан.

Хүн бүхэн эхээс унасан тохмын чинээхэн тоонот газартаа хөлд орж, эндээс эхэлж мөрөө гаргадаг. Орчлонг тойрч, дэлхийг хэрэн хэсэхдээ тоонот газартайгаа аргамжаатай явдаг юм. Алс нутгаар аялан явах бүрийд агуу их улс орны дэргэд миний төрсөн хязгаар нутаг, сэрүүн булгийн дэнж минь дэндүү бага болохыг улам бүр мэдэрдэг. Гэвч миний тоонот дэнж надад улам үнэ цэнтэй, ойр дотно санагдаж, хаа холын газраас эргэж очихын хүслэн төдий чинээ төрдөг юм. Тоонот газар, эх орноо хайрлахад хараа цуцам цэлгэр хөндий, хязгаар хярхаггүй цэлийм их тал эсвэл тэнгэр тулам өндөр уул, тэнгис далайн их ус, ургамал цэцэг тэгширсэн баян бүрд байх албагүй билээ. Эх орноо хайрлах хайр төрсөн нутаг тоонот газар, хүй дарсан жижиг чулуугаа санан дурсах сэтгэлээс, эхийн бүүвэйн дуунаас, анх хэлсэн үгээс, зулайг минь үлээсэн сэвшээ зөөлөн салхинаас, ууж умдаалсан булгийн хоржигнох чимээнээс ирж шингэдэг.

Эх орон, эх нутаг, тоонот газар гэдэг хүнд аав ээж шиг ганц л заяадаг. Алтнаас үнэтэй, аминаас эрхэм зүйл гэж байдаг бол надад тэр нь тохмын чинээхэн тоонот газар минь билээ.

Д. Баттогтох

8.   Эхийн онцолсон хэсэгт тоочимжийн ямар шинж байна вэ?

 

  • A.

    Үйл явдлыг нэгэн цагт зэрэгцүүлэн тоочиж дүрсэлсэн.

  • B.

    Юмс үзэгдлийн уялдаа холбоог тайлбарласан.

  • C.

    Юмс үзэгдлийг нэгэн орон зайд тоочин дүрсэлсэн.

  • D.

    Юмс үзэгдлийг харьцуулан жишиж тайлбарласан.

  • E.

    Хэрэг явдлыг дарааллаар өрнүүлэн дүрсэлсэн.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 9-р даалгавар

Миний тоонот

Алга дарам газраас эх орон эхэлдэг гэж би боддог. Учир нь энэхэн зайд эхийн алтан хэвлийгээс хүй тасран унасан билээ. Эхээс унасан газрыг “тоонот”, хүй дарсан чулууг “хүйс” гэж нэрлэдэг. Миний тоонот газар хэзээд санаанд санаатай, бодолд уяатай. Тоонот минь үлгэрийн сайхан диваажин шиг биш ч гэлээ, төрж өссөн унаган нутаг болохоор уул ус, ургамал цэцэг, ан амьтад нь сэтгэлд ойр, ертөнцөд хаана ч байхгүй, сайхнаас сайхан, гоёос гоёхон билээ.

Хээрийн хонгор салхинд өнгө өнгийн өвс ногоо найган ганхсан, далан хэлийн шувууд дуу дуугаа авалцан жиргэсэн тийм нэг сайхан намрын өглөө би Уртын голын дэнж дээр эхээс мэндэлсэн юм. Намайг төрөхөд олондоо нэр хүндтэй хүнээр эх бариулна хэмээн урьдаас дуулган ирүүлсэн Лэгээ гуай бол миний хүйг боосон “хүйс ээж”, “авсан ээж”, “эх барьсан ээж”, “газар ээж”, “боосон ээж”, “хуурайлсан ээж”, “өрлөг ээж” минь билээ. Хүйг минь дарсан хүрэн бор эр чулуу эдүгээ ч байрандаа намайг хүлээдэг. Жил бүр нутагтаа очиж, хүй дарсан газраа хөрвөөн, цэцгийн үнэрт агаараар цээжээ уужиртал амьсгалж, ариун булгийнхаа рашаанаас хүртэж, сэрүүн дэнж дээгүүрээ хөл нүцгэн алхахад энэ жилийн ядаргаа тайлагдан, ирэх жилийн ажлын эрч хүч авдаг сан.

Хүн бүхэн эхээс унасан тохмын чинээхэн тоонот газартаа хөлд орж, эндээс эхэлж мөрөө гаргадаг. Орчлонг тойрч, дэлхийг хэрэн хэсэхдээ тоонот газартайгаа аргамжаатай явдаг юм. Алс нутгаар аялан явах бүрийд агуу их улс орны дэргэд миний төрсөн хязгаар нутаг, сэрүүн булгийн дэнж минь дэндүү бага болохыг улам бүр мэдэрдэг. Гэвч миний тоонот дэнж надад улам үнэ цэнтэй, ойр дотно санагдаж, хаа холын газраас эргэж очихын хүслэн төдий чинээ төрдөг юм. Тоонот газар, эх орноо хайрлахад хараа цуцам цэлгэр хөндий, хязгаар хярхаггүй цэлийм их тал эсвэл тэнгэр тулам өндөр уул, тэнгис далайн их ус, ургамал цэцэг тэгширсэн баян бүрд байх албагүй билээ. Эх орноо хайрлах хайр төрсөн нутаг тоонот газар, хүй дарсан жижиг чулуугаа санан дурсах сэтгэлээс, эхийн бүүвэйн дуунаас, анх хэлсэн үгээс, зулайг минь үлээсэн сэвшээ зөөлөн салхинаас, ууж умдаалсан булгийн хоржигнох чимээнээс ирж шингэдэг.

Эх орон, эх нутаг, тоонот газар гэдэг хүнд аав ээж шиг ганц л заяадаг. Алтнаас үнэтэй, аминаас эрхэм зүйл гэж байдаг бол надад тэр нь тохмын чинээхэн тоонот газар минь билээ.

Д. Баттогтох

9. Зохиогчийн үнэлэмжийг олоорой.

 

  • A.

    Сэрүүн булгийн дэнж минь дэндүү бага болохыг улам бүр мэдэрдэг.

  • B.

    Ертөнцөд хаана ч байхгүй, сайхнаас сайхан, гоёос гоёхон нутаг билээ

  • C.

    Энэ жилийн ядаргаа тайлагдан, ирэх жилийн ажлын эрч хүч авдаг

  • D.

    Миний тоонот газар хэзээд санаанд санаатай, бодолд уяатай.

  • E.

    Би Уртын голын дэнж дээр эхээс мэндэлсэн юм.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 10-р даалгавар

Миний тоонот

Алга дарам газраас эх орон эхэлдэг гэж би боддог. Учир нь энэхэн зайд эхийн алтан хэвлийгээс хүй тасран унасан билээ. Эхээс унасан газрыг “тоонот”, хүй дарсан чулууг “хүйс” гэж нэрлэдэг. Миний тоонот газар хэзээд санаанд санаатай, бодолд уяатай. Тоонот минь үлгэрийн сайхан диваажин шиг биш ч гэлээ, төрж өссөн унаган нутаг болохоор уул ус, ургамал цэцэг, ан амьтад нь сэтгэлд ойр, ертөнцөд хаана ч байхгүй, сайхнаас сайхан, гоёос гоёхон билээ.

Хээрийн хонгор салхинд өнгө өнгийн өвс ногоо найган ганхсан, далан хэлийн шувууд дуу дуугаа авалцан жиргэсэн тийм нэг сайхан намрын өглөө би Уртын голын дэнж дээр эхээс мэндэлсэн юм. Намайг төрөхөд олондоо нэр хүндтэй хүнээр эх бариулна хэмээн урьдаас дуулган ирүүлсэн Лэгээ гуай бол миний хүйг боосон “хүйс ээж”, “авсан ээж”, “эх барьсан ээж”, “газар ээж”, “боосон ээж”, “хуурайлсан ээж”, “өрлөг ээж” минь билээ. Хүйг минь дарсан хүрэн бор эр чулуу эдүгээ ч байрандаа намайг хүлээдэг. Жил бүр нутагтаа очиж, хүй дарсан газраа хөрвөөн, цэцгийн үнэрт агаараар цээжээ уужиртал амьсгалж, ариун булгийнхаа рашаанаас хүртэж, сэрүүн дэнж дээгүүрээ хөл нүцгэн алхахад энэ жилийн ядаргаа тайлагдан, ирэх жилийн ажлын эрч хүч авдаг сан.

Хүн бүхэн эхээс унасан тохмын чинээхэн тоонот газартаа хөлд орж, эндээс эхэлж мөрөө гаргадаг. Орчлонг тойрч, дэлхийг хэрэн хэсэхдээ тоонот газартайгаа аргамжаатай явдаг юм. Алс нутгаар аялан явах бүрийд агуу их улс орны дэргэд миний төрсөн хязгаар нутаг, сэрүүн булгийн дэнж минь дэндүү бага болохыг улам бүр мэдэрдэг. Гэвч миний тоонот дэнж надад улам үнэ цэнтэй, ойр дотно санагдаж, хаа холын газраас эргэж очихын хүслэн төдий чинээ төрдөг юм. Тоонот газар, эх орноо хайрлахад хараа цуцам цэлгэр хөндий, хязгаар хярхаггүй цэлийм их тал эсвэл тэнгэр тулам өндөр уул, тэнгис далайн их ус, ургамал цэцэг тэгширсэн баян бүрд байх албагүй билээ. Эх орноо хайрлах хайр төрсөн нутаг тоонот газар, хүй дарсан жижиг чулуугаа санан дурсах сэтгэлээс, эхийн бүүвэйн дуунаас, анх хэлсэн үгээс, зулайг минь үлээсэн сэвшээ зөөлөн салхинаас, ууж умдаалсан булгийн хоржигнох чимээнээс ирж шингэдэг.

Эх орон, эх нутаг, тоонот газар гэдэг хүнд аав ээж шиг ганц л заяадаг. Алтнаас үнэтэй, аминаас эрхэм зүйл гэж байдаг бол надад тэр нь тохмын чинээхэн тоонот газар минь билээ.

Д. Баттогтох

10.  Үнэрлэх, амтлах, харах мэдрэмжийг илэрхийлсэн уран дүрслэлийг сонгоно уу.

 

  • A.

     цэцгийн үнэрт агаар, ариун рашаанаас хүртэх, хараа цуцам цэлгэр хөндий

  • B.

    далан хэлийн шувуу жиргэх, хүй тасран унах, алтнаас үнэтэй нутаг

  • C.

    шувуу адил нисэх, цээж дүүрэн амьсгалах, эрч хүч авах

  • D.

    булгийн ус хоржигнох, хөл нүцгэн алхах, тохмын чинээ газар

  • E.

     хүй дарсан газраа хөрвөөх, үлгэрийн сайхан диваажин, санан дурсах сэтгэл

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 11-р даалгавар

Миний тоонот

Алга дарам газраас эх орон эхэлдэг гэж би боддог. Учир нь энэхэн зайд эхийн алтан хэвлийгээс хүй тасран унасан билээ. Эхээс унасан газрыг “тоонот”, хүй дарсан чулууг “хүйс” гэж нэрлэдэг. Миний тоонот газар хэзээд санаанд санаатай, бодолд уяатай. Тоонот минь үлгэрийн сайхан диваажин шиг биш ч гэлээ, төрж өссөн унаган нутаг болохоор уул ус, ургамал цэцэг, ан амьтад нь сэтгэлд ойр, ертөнцөд хаана ч байхгүй, сайхнаас сайхан, гоёос гоёхон билээ.

Хээрийн хонгор салхинд өнгө өнгийн өвс ногоо найган ганхсан, далан хэлийн шувууд дуу дуугаа авалцан жиргэсэн тийм нэг сайхан намрын өглөө би Уртын голын дэнж дээр эхээс мэндэлсэн юм. Намайг төрөхөд олондоо нэр хүндтэй хүнээр эх бариулна хэмээн урьдаас дуулган ирүүлсэн Лэгээ гуай бол миний хүйг боосон “хүйс ээж”, “авсан ээж”, “эх барьсан ээж”, “газар ээж”, “боосон ээж”, “хуурайлсан ээж”, “өрлөг ээж” минь билээ. Хүйг минь дарсан хүрэн бор эр чулуу эдүгээ ч байрандаа намайг хүлээдэг. Жил бүр нутагтаа очиж, хүй дарсан газраа хөрвөөн, цэцгийн үнэрт агаараар цээжээ уужиртал амьсгалж, ариун булгийнхаа рашаанаас хүртэж, сэрүүн дэнж дээгүүрээ хөл нүцгэн алхахад энэ жилийн ядаргаа тайлагдан, ирэх жилийн ажлын эрч хүч авдаг сан.

Хүн бүхэн эхээс унасан тохмын чинээхэн тоонот газартаа хөлд орж, эндээс эхэлж мөрөө гаргадаг. Орчлонг тойрч, дэлхийг хэрэн хэсэхдээ тоонот газартайгаа аргамжаатай явдаг юм. Алс нутгаар аялан явах бүрийд агуу их улс орны дэргэд миний төрсөн хязгаар нутаг, сэрүүн булгийн дэнж минь дэндүү бага болохыг улам бүр мэдэрдэг. Гэвч миний тоонот дэнж надад улам үнэ цэнтэй, ойр дотно санагдаж, хаа холын газраас эргэж очихын хүслэн төдий чинээ төрдөг юм. Тоонот газар, эх орноо хайрлахад хараа цуцам цэлгэр хөндий, хязгаар хярхаггүй цэлийм их тал эсвэл тэнгэр тулам өндөр уул, тэнгис далайн их ус, ургамал цэцэг тэгширсэн баян бүрд байх албагүй билээ. Эх орноо хайрлах хайр төрсөн нутаг тоонот газар, хүй дарсан жижиг чулуугаа санан дурсах сэтгэлээс, эхийн бүүвэйн дуунаас, анх хэлсэн үгээс, зулайг минь үлээсэн сэвшээ зөөлөн салхинаас, ууж умдаалсан булгийн хоржигнох чимээнээс ирж шингэдэг.

Эх орон, эх нутаг, тоонот газар гэдэг хүнд аав ээж шиг ганц л заяадаг. Алтнаас үнэтэй, аминаас эрхэм зүйл гэж байдаг бол надад тэр нь тохмын чинээхэн тоонот газар минь билээ.

Д. Баттогтох

11. Алс шинэ нутгаар аялан явах гэсэн өгүүлбэрт онцолсон үгийг гуйранчлан хэмээх

      үгээр соливол найруулгад ямар өөрчлөлт гарах вэ?

 

  • A.

    Найруулгын ерийн зэрэгтэй болно.     

  • B.

    Хүндэтгэлийн утгатай болно.

  • C.

    Дээд найруулгын зэрэг хэвээр      

  • D.

    Доод найруулгын зэрэгтэй болно..

  • E.

    Найруулгад өөрчлөлт орохгүй.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 12-р даалгавар

Миний тоонот

Алга дарам газраас эх орон эхэлдэг гэж би боддог. Учир нь энэхэн зайд эхийн алтан хэвлийгээс хүй тасран унасан билээ. Эхээс унасан газрыг “тоонот”, хүй дарсан чулууг “хүйс” гэж нэрлэдэг. Миний тоонот газар хэзээд санаанд санаатай, бодолд уяатай. Тоонот минь үлгэрийн сайхан диваажин шиг биш ч гэлээ, төрж өссөн унаган нутаг болохоор уул ус, ургамал цэцэг, ан амьтад нь сэтгэлд ойр, ертөнцөд хаана ч байхгүй, сайхнаас сайхан, гоёос гоёхон билээ.

Хээрийн хонгор салхинд өнгө өнгийн өвс ногоо найган ганхсан, далан хэлийн шувууд дуу дуугаа авалцан жиргэсэн тийм нэг сайхан намрын өглөө би Уртын голын дэнж дээр эхээс мэндэлсэн юм. Намайг төрөхөд олондоо нэр хүндтэй хүнээр эх бариулна хэмээн урьдаас дуулган ирүүлсэн Лэгээ гуай бол миний хүйг боосон “хүйс ээж”, “авсан ээж”, “эх барьсан ээж”, “газар ээж”, “боосон ээж”, “хуурайлсан ээж”, “өрлөг ээж” минь билээ. Хүйг минь дарсан хүрэн бор эр чулуу эдүгээ ч байрандаа намайг хүлээдэг. Жил бүр нутагтаа очиж, хүй дарсан газраа хөрвөөн, цэцгийн үнэрт агаараар цээжээ уужиртал амьсгалж, ариун булгийнхаа рашаанаас хүртэж, сэрүүн дэнж дээгүүрээ хөл нүцгэн алхахад энэ жилийн ядаргаа тайлагдан, ирэх жилийн ажлын эрч хүч авдаг сан.

Хүн бүхэн эхээс унасан тохмын чинээхэн тоонот газартаа хөлд орж, эндээс эхэлж мөрөө гаргадаг. Орчлонг тойрч, дэлхийг хэрэн хэсэхдээ тоонот газартайгаа аргамжаатай явдаг юм. Алс нутгаар аялан явах бүрийд агуу их улс орны дэргэд миний төрсөн хязгаар нутаг, сэрүүн булгийн дэнж минь дэндүү бага болохыг улам бүр мэдэрдэг. Гэвч миний тоонот дэнж надад улам үнэ цэнтэй, ойр дотно санагдаж, хаа холын газраас эргэж очихын хүслэн төдий чинээ төрдөг юм. Тоонот газар, эх орноо хайрлахад хараа цуцам цэлгэр хөндий, хязгаар хярхаггүй цэлийм их тал эсвэл тэнгэр тулам өндөр уул, тэнгис далайн их ус, ургамал цэцэг тэгширсэн баян бүрд байх албагүй билээ. Эх орноо хайрлах хайр төрсөн нутаг тоонот газар, хүй дарсан жижиг чулуугаа санан дурсах сэтгэлээс, эхийн бүүвэйн дуунаас, анх хэлсэн үгээс, зулайг минь үлээсэн сэвшээ зөөлөн салхинаас, ууж умдаалсан булгийн хоржигнох чимээнээс ирж шингэдэг.

Эх орон, эх нутаг, тоонот газар гэдэг хүнд аав ээж шиг ганц л заяадаг. Алтнаас үнэтэй, аминаас эрхэм зүйл гэж байдаг бол надад тэр нь тохмын чинээхэн тоонот газар минь билээ.

Д. Баттогтох

 

12. Онцолсон гишүүн өгүүлбэрийн утгын уялдааг тодорхойлоорой.

      Хүн бүхэн эхээс унасан тохмын чинээхэн тоонот газартаа хөлд ордог.

 

  • A.

     тохмын чинээ гэснийг шинж чанарын утгаар дэлгэрүүлсэн

  • B.

    тоонот гэснийг шалтгааны утгаар дэлгэрүүлсэн

  • C.

    газартаа гэснийг тодотгож, дэлгэрүүлсэн

  • D.

    хүн бүхэн гэснийг зорилгын утгаар дэлгэрүүлсэн

  • E.

    хөлд ордог гэснийг цагийн утгаар дэлгэрүүлсэн

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 13-р даалгавар

Миний тоонот

Алга дарам газраас эх орон эхэлдэг гэж би боддог. Учир нь энэхэн зайд эхийн алтан хэвлийгээс хүй тасран унасан билээ. Эхээс унасан газрыг “тоонот”, хүй дарсан чулууг “хүйс” гэж нэрлэдэг. Миний тоонот газар хэзээд санаанд санаатай, бодолд уяатай. Тоонот минь үлгэрийн сайхан диваажин шиг биш ч гэлээ, төрж өссөн унаган нутаг болохоор уул ус, ургамал цэцэг, ан амьтад нь сэтгэлд ойр, ертөнцөд хаана ч байхгүй, сайхнаас сайхан, гоёос гоёхон билээ.

Хээрийн хонгор салхинд өнгө өнгийн өвс ногоо найган ганхсан, далан хэлийн шувууд дуу дуугаа авалцан жиргэсэн тийм нэг сайхан намрын өглөө би Уртын голын дэнж дээр эхээс мэндэлсэн юм. Намайг төрөхөд олондоо нэр хүндтэй хүнээр эх бариулна хэмээн урьдаас дуулган ирүүлсэн Лэгээ гуай бол миний хүйг боосон “хүйс ээж”, “авсан ээж”, “эх барьсан ээж”, “газар ээж”, “боосон ээж”, “хуурайлсан ээж”, “өрлөг ээж” минь билээ. Хүйг минь дарсан хүрэн бор эр чулуу эдүгээ ч байрандаа намайг хүлээдэг. Жил бүр нутагтаа очиж, хүй дарсан газраа хөрвөөн, цэцгийн үнэрт агаараар цээжээ уужиртал амьсгалж, ариун булгийнхаа рашаанаас хүртэж, сэрүүн дэнж дээгүүрээ хөл нүцгэн алхахад энэ жилийн ядаргаа тайлагдан, ирэх жилийн ажлын эрч хүч авдаг сан.

Хүн бүхэн эхээс унасан тохмын чинээхэн тоонот газартаа хөлд орж, эндээс эхэлж мөрөө гаргадаг. Орчлонг тойрч, дэлхийг хэрэн хэсэхдээ тоонот газартайгаа аргамжаатай явдаг юм. Алс нутгаар аялан явах бүрийд агуу их улс орны дэргэд миний төрсөн хязгаар нутаг, сэрүүн булгийн дэнж минь дэндүү бага болохыг улам бүр мэдэрдэг. Гэвч миний тоонот дэнж надад улам үнэ цэнтэй, ойр дотно санагдаж, хаа холын газраас эргэж очихын хүслэн төдий чинээ төрдөг юм. Тоонот газар, эх орноо хайрлахад хараа цуцам цэлгэр хөндий, хязгаар хярхаггүй цэлийм их тал эсвэл тэнгэр тулам өндөр уул, тэнгис далайн их ус, ургамал цэцэг тэгширсэн баян бүрд байх албагүй билээ. Эх орноо хайрлах хайр төрсөн нутаг тоонот газар, хүй дарсан жижиг чулуугаа санан дурсах сэтгэлээс, эхийн бүүвэйн дуунаас, анх хэлсэн үгээс, зулайг минь үлээсэн сэвшээ зөөлөн салхинаас, ууж умдаалсан булгийн хоржигнох чимээнээс ирж шингэдэг.

Эх орон, эх нутаг, тоонот газар гэдэг хүнд аав ээж шиг ганц л заяадаг. Алтнаас үнэтэй, аминаас эрхэм зүйл гэж байдаг бол надад тэр нь тохмын чинээхэн тоонот газар минь билээ.

Д. Баттогтох

 

13. Ариун булгийн рашаанаас хүртэх гэсэн өгүүлбэрийг салаалан хувиргасныг олоорой.

 

  • A.

     Ариун булгийн цэнгэг рашаанаас хүртэх

  • B.

    Ариун булгийн рашаанаас уух

  • C.

    Рашаанаас хүртэх

  • D.

    Булгийн ариун рашаанаас хүртэх

  • E.

    Булгийн рашаанаас хүртэх

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 14-р даалгавар

Миний тоонот

Алга дарам газраас эх орон эхэлдэг гэж би боддог. Учир нь энэхэн зайд эхийн алтан хэвлийгээс хүй тасран унасан билээ. Эхээс унасан газрыг “тоонот”, хүй дарсан чулууг “хүйс” гэж нэрлэдэг. Миний тоонот газар хэзээд санаанд санаатай, бодолд уяатай. Тоонот минь үлгэрийн сайхан диваажин шиг биш ч гэлээ, төрж өссөн унаган нутаг болохоор уул ус, ургамал цэцэг, ан амьтад нь сэтгэлд ойр, ертөнцөд хаана ч байхгүй, сайхнаас сайхан, гоёос гоёхон билээ.

Хээрийн хонгор салхинд өнгө өнгийн өвс ногоо найган ганхсан, далан хэлийн шувууд дуу дуугаа авалцан жиргэсэн тийм нэг сайхан намрын өглөө би Уртын голын дэнж дээр эхээс мэндэлсэн юм. Намайг төрөхөд олондоо нэр хүндтэй хүнээр эх бариулна хэмээн урьдаас дуулган ирүүлсэн Лэгээ гуай бол миний хүйг боосон “хүйс ээж”, “авсан ээж”, “эх барьсан ээж”, “газар ээж”, “боосон ээж”, “хуурайлсан ээж”, “өрлөг ээж” минь билээ. Хүйг минь дарсан хүрэн бор эр чулуу эдүгээ ч байрандаа намайг хүлээдэг. Жил бүр нутагтаа очиж, хүй дарсан газраа хөрвөөн, цэцгийн үнэрт агаараар цээжээ уужиртал амьсгалж, ариун булгийнхаа рашаанаас хүртэж, сэрүүн дэнж дээгүүрээ хөл нүцгэн алхахад энэ жилийн ядаргаа тайлагдан, ирэх жилийн ажлын эрч хүч авдаг сан.

Хүн бүхэн эхээс унасан тохмын чинээхэн тоонот газартаа хөлд орж, эндээс эхэлж мөрөө гаргадаг. Орчлонг тойрч, дэлхийг хэрэн хэсэхдээ тоонот газартайгаа аргамжаатай явдаг юм. Алс нутгаар аялан явах бүрийд агуу их улс орны дэргэд миний төрсөн хязгаар нутаг, сэрүүн булгийн дэнж минь дэндүү бага болохыг улам бүр мэдэрдэг. Гэвч миний тоонот дэнж надад улам үнэ цэнтэй, ойр дотно санагдаж, хаа холын газраас эргэж очихын хүслэн төдий чинээ төрдөг юм. Тоонот газар, эх орноо хайрлахад хараа цуцам цэлгэр хөндий, хязгаар хярхаггүй цэлийм их тал эсвэл тэнгэр тулам өндөр уул, тэнгис далайн их ус, ургамал цэцэг тэгширсэн баян бүрд байх албагүй билээ. Эх орноо хайрлах хайр төрсөн нутаг тоонот газар, хүй дарсан жижиг чулуугаа санан дурсах сэтгэлээс, эхийн бүүвэйн дуунаас, анх хэлсэн үгээс, зулайг минь үлээсэн сэвшээ зөөлөн салхинаас, ууж умдаалсан булгийн хоржигнох чимээнээс ирж шингэдэг.

Эх орон, эх нутаг, тоонот газар гэдэг хүнд аав ээж шиг ганц л заяадаг. Алтнаас үнэтэй, аминаас эрхэм зүйл гэж байдаг бол надад тэр нь тохмын чинээхэн тоонот газар минь билээ.

Д. Баттогтох

14. “Хүй дарсан газраа очиж хөрвөөдөг”-ийн учир юу вэ?

 

  • A.

     Хоржигносон булгаасаа ууж ундаалах

  • B.

    Хөлд орж мөрөө гаргасан газраа эргэх

  • C.

    Аав, ээжийнхээ нутгийг эргэх

  • D.

    Тоонот газар, эх орноо хайрлах

  • E.

    Ядаргаагаа тайлж, эрч хүч авах

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 15-р даалгавар

Миний тоонот

Алга дарам газраас эх орон эхэлдэг гэж би боддог. Учир нь энэхэн зайд эхийн алтан хэвлийгээс хүй тасран унасан билээ. Эхээс унасан газрыг “тоонот”, хүй дарсан чулууг “хүйс” гэж нэрлэдэг. Миний тоонот газар хэзээд санаанд санаатай, бодолд уяатай. Тоонот минь үлгэрийн сайхан диваажин шиг биш ч гэлээ, төрж өссөн унаган нутаг болохоор уул ус, ургамал цэцэг, ан амьтад нь сэтгэлд ойр, ертөнцөд хаана ч байхгүй, сайхнаас сайхан, гоёос гоёхон билээ.

Хээрийн хонгор салхинд өнгө өнгийн өвс ногоо найган ганхсан, далан хэлийн шувууд дуу дуугаа авалцан жиргэсэн тийм нэг сайхан намрын өглөө би Уртын голын дэнж дээр эхээс мэндэлсэн юм. Намайг төрөхөд олондоо нэр хүндтэй хүнээр эх бариулна хэмээн урьдаас дуулган ирүүлсэн Лэгээ гуай бол миний хүйг боосон “хүйс ээж”, “авсан ээж”, “эх барьсан ээж”, “газар ээж”, “боосон ээж”, “хуурайлсан ээж”, “өрлөг ээж” минь билээ. Хүйг минь дарсан хүрэн бор эр чулуу эдүгээ ч байрандаа намайг хүлээдэг. Жил бүр нутагтаа очиж, хүй дарсан газраа хөрвөөн, цэцгийн үнэрт агаараар цээжээ уужиртал амьсгалж, ариун булгийнхаа рашаанаас хүртэж, сэрүүн дэнж дээгүүрээ хөл нүцгэн алхахад энэ жилийн ядаргаа тайлагдан, ирэх жилийн ажлын эрч хүч авдаг сан.

Хүн бүхэн эхээс унасан тохмын чинээхэн тоонот газартаа хөлд орж, эндээс эхэлж мөрөө гаргадаг. Орчлонг тойрч, дэлхийг хэрэн хэсэхдээ тоонот газартайгаа аргамжаатай явдаг юм. Алс нутгаар аялан явах бүрийд агуу их улс орны дэргэд миний төрсөн хязгаар нутаг, сэрүүн булгийн дэнж минь дэндүү бага болохыг улам бүр мэдэрдэг. Гэвч миний тоонот дэнж надад улам үнэ цэнтэй, ойр дотно санагдаж, хаа холын газраас эргэж очихын хүслэн төдий чинээ төрдөг юм. Тоонот газар, эх орноо хайрлахад хараа цуцам цэлгэр хөндий, хязгаар хярхаггүй цэлийм их тал эсвэл тэнгэр тулам өндөр уул, тэнгис далайн их ус, ургамал цэцэг тэгширсэн баян бүрд байх албагүй билээ. Эх орноо хайрлах хайр төрсөн нутаг тоонот газар, хүй дарсан жижиг чулуугаа санан дурсах сэтгэлээс, эхийн бүүвэйн дуунаас, анх хэлсэн үгээс, зулайг минь үлээсэн сэвшээ зөөлөн салхинаас, ууж умдаалсан булгийн хоржигнох чимээнээс ирж шингэдэг.

Эх орон, эх нутаг, тоонот газар гэдэг хүнд аав ээж шиг ганц л заяадаг. Алтнаас үнэтэй, аминаас эрхэм зүйл гэж байдаг бол надад тэр нь тохмын чинээхэн тоонот газар минь билээ.

Д. Баттогтох

15. Найруулгын алдаатай өгүүлбэрийг сонгоорой.

 

  • A.

     Биднүүсийн яриа бага ангийнханд ихэд таалагдав.

  • B.

    Тандаа эх үрсийн баярын мэнд хүргэе!

  • C.

    Манай гэр бүл Увс нуур хүртэл аяллаа.

  • D.

    Оюутнууд аа, эхнээсээ л хичээх хэрэгтэй.

  • E.

    Интернэт орчинд соёлтой харилцъя.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 16-р даалгавар

 

16. Холбоо үгсийн бүтсэн аргын зүй тогтлыг ажиглаад, цэгийн оронд тохирохыг

      сонгоно уу.

магтан дуулах, зуны аялал, ирж очих, .....

 

  • A.

    хэл ам                                         

  • B.

    ховор хомс                                

  • C.

    алтан загас

  • D.

    усанд сэлэх           

  • E.

    ижил төс

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 17-р даалгавар

17. Далимдах утгат бүтээврийг сонгоорой.

 

  • A.

    A. -вч             
     

  • B.

    -хлаар

  • C.

    -нгуу

  • D.

    -магц

  • E.

    -нгаа

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 18-р даалгавар

18. Нутгийн аялгууны үгийг олоорой.

 

  • A.

    НҮБ                 
     

  • B.

    машин  

  • C.

    бууз     

  • D.

    цахим     

  • E.

    жийхан

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 19-р даалгавар

19. Тариаланчид буудайгаа хурааж, малчид өвөлжөө рүүгээ нүүцгээнэ гэсэн    

       өгүүлбэрийн онцолсон бүтээврийг солин найруулахад аль нь тохирох вэ?

 

  • A.

     -магц             

  • B.

    -х 

  • C.

  • D.

    -тал  

  • E.

    -вч

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 20-р даалгавар

20. Утгыг зөв харгалзуулсныг олно уу.

1. сайр                                    a. хуурайшиж эвэршсэн арьс

2. саар                                    b. хайр чулуутай газар

3. саарь                                  c. муу муухан

 

  • A.

    1b, 2a, 3c                                

  • B.

    1a, 2b, 3c

  • C.

    1c, 2a, 3b

  • D.

    1a, 2c, 3b 

  • E.

    1b, 2c, 3a

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 21-р даалгавар

21. Эсрэг утгат бүтээвэр бүхий хэсгийг олоорой.

 

  • A.

     уйл + хай, уйл + нхай          

  • B.

    ач + тан, ач + тай 

  • C.

    ов + ой, ов + н

  • D.

    илч + тэй, илч + гүй                

  • E.

    . барь + л, барь + аач

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 21-р даалгавар

21. Эсрэг утгат бүтээвэр бүхий хэсгийг олоорой.

 

  • A.

     уйл + хай, уйл + нхай          

  • B.

    ач + тан, ач + тай 

  • C.

    ов + ой, ов + н

  • D.

    илч + тэй, илч + гүй                

  • E.

    . барь + л, барь + аач

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 22-р даалгавар

22. Дархан цаазтай амьтан агнахыг хориглоноөгүүлбэрийн онцолсон үгийн язгуурыг

      олоорой.

 

  • A.

     анна      

  • B.

    аг

  • C.

    анг 

  • D.

    агна   

  • E.

    ан

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 25-р даалгавар

25. Д. Нацагдоржийн Ламбугайн нулимс өгүүллэгийн онцолсон хэсгийн хам сэдвийг

      олоорой.

...Иүй Бай-хуа сандарсан байдлыг гаргаж, дахин давтан зовлонт үгсийг тоочин,

      элдэвчлэн гуйхуй дор, арга үгүй болж бас ч бахардсан байдлыг үзвээс, барьц ихээхэн

хүүхнийг дагалдан түүний гэрийн зүг одов.

Зуны цагт Баруун дамнуурчны таван гудамжны шавар үлэмж, баасны анхилах

      нь үнэхээр түмэн багц хүжийг нэгэн зэрэг шатаавч үл дарагдмаар аа. Гэвш Лодон

      орхимжоороо хамраа бөглөн, хүүхний хойноос намс намс алхална. Удалгүй нэг

      хувхай цагаан хаалгаар орвол гангийн арьс ширний шорвог агаар амтагдаж, зүйлсэн

      үс, ноос салхинд хийсэн дээл хувцсанд наалдана.

 

  • A.

    шашны      

  • B.

    улс төрийн

  • C.

    соёлын     

  • D.

    түүхийн

  • E.

    нийгмийн

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 26-р даалгавар

...Иүй Бай-хуа сандарсан байдлыг гаргаж, дахин давтан зовлонт үгсийг тоочин,

      элдэвчлэн гуйхуй дор, арга үгүй болж бас ч бахардсан байдлыг үзвээс, барьц ихээхэн

хүүхнийг дагалдан түүний гэрийн зүг одов.

Зуны цагт Баруун дамнуурчны таван гудамжны шавар үлэмж, баасны анхилах

      нь үнэхээр түмэн багц хүжийг нэгэн зэрэг шатаавч үл дарагдмаар аа. Гэвш Лодон

      орхимжоороо хамраа бөглөн, хүүхний хойноос намс намс алхална. Удалгүй нэг

      хувхай цагаан хаалгаар орвол гангийн арьс ширний шорвог агаар амтагдаж, зүйлсэн

      үс, ноос салхинд хийсэн дээл хувцсанд наалдана.

26. Дээрх /сорил-25/ хэсгийн үйл явдал хэдий үед өрнөж байна вэ?

 

  • A.

     XX зууны эхэн үе                 

  • B.

    XX зууны сүүл үе         

  • C.

    XX зууны дунд үе

  • D.

    XVI зууны үе                    

  • E.

    XXI зууны эхэн үе

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 27-р даалгавар

...Иүй Бай-хуа сандарсан байдлыг гаргаж, дахин давтан зовлонт үгсийг тоочин,

      элдэвчлэн гуйхуй дор, арга үгүй болж бас ч бахардсан байдлыг үзвээс, барьц ихээхэн

хүүхнийг дагалдан түүний гэрийн зүг одов.

Зуны цагт Баруун дамнуурчны таван гудамжны шавар үлэмж, баасны анхилах

      нь үнэхээр түмэн багц хүжийг нэгэн зэрэг шатаавч үл дарагдмаар аа. Гэвш Лодон

      орхимжоороо хамраа бөглөн, хүүхний хойноос намс намс алхална. Удалгүй нэг

      хувхай цагаан хаалгаар орвол гангийн арьс ширний шорвог агаар амтагдаж, зүйлсэн

      үс, ноос салхинд хийсэн дээл хувцсанд наалдана

27. Дээрх /сорил-25/ зохиолын хэсэг дэх хувхай цагаан хаалга юуг бэлгэдсэн бэ?

 

  • A.

    хүүхний дотор санааг                        

  • B.

    салхинд хийссэн үс ноос шиг болохыг

  • C.

     гэвш Лодонгийн хоосорч үлдэхийг   

  • D.

    Баруун дамнуурчны бохир байдлыг

  • E.

    түмэн багц хүжийн үнэр анхилахыг 

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 28-р даалгавар

...Иүй Бай-хуа сандарсан байдлыг гаргаж, дахин давтан зовлонт үгсийг тоочин,

      элдэвчлэн гуйхуй дор, арга үгүй болж бас ч бахардсан байдлыг үзвээс, барьц ихээхэн

хүүхнийг дагалдан түүний гэрийн зүг одов.

Зуны цагт Баруун дамнуурчны таван гудамжны шавар үлэмж, баасны анхилах

      нь үнэхээр түмэн багц хүжийг нэгэн зэрэг шатаавч үл дарагдмаар аа. Гэвш Лодон

      орхимжоороо хамраа бөглөн, хүүхний хойноос намс намс алхална. Удалгүй нэг

      хувхай цагаан хаалгаар орвол гангийн арьс ширний шорвог агаар амтагдаж, зүйлсэн

      үс, ноос салхинд хийсэн дээл хувцсанд наалдана.

28. Дээрх /сорил-25/ хэсэгт Иүй Бай-хуа сандарсан байдлыг гаргаж, дахин давтан

      зовлонт үгсийг тоочин, элдэвчлэн гуйхуй гэсэн нь дүрийн ямар зан байдлыг

      харуулсан бэ?

 

  • A.

    нунж дорой                               

  • B.

    арга зальтай          

  • C.

    . дөлгөөн тайван 

  • D.

    ичимхий даруу            

  • E.

    аальгүй маягтай

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 29-р даалгавар

...Иүй Бай-хуа сандарсан байдлыг гаргаж, дахин давтан зовлонт үгсийг тоочин,

      элдэвчлэн гуйхуй дор, арга үгүй болж бас ч бахардсан байдлыг үзвээс, барьц ихээхэн

хүүхнийг дагалдан түүний гэрийн зүг одов.

Зуны цагт Баруун дамнуурчны таван гудамжны шавар үлэмж, баасны анхилах

      нь үнэхээр түмэн багц хүжийг нэгэн зэрэг шатаавч үл дарагдмаар аа. Гэвш Лодон

      орхимжоороо хамраа бөглөн, хүүхний хойноос намс намс алхална. Удалгүй нэг

      хувхай цагаан хаалгаар орвол гангийн арьс ширний шорвог агаар амтагдаж, зүйлсэн

      үс, ноос салхинд хийсэн дээл хувцсанд наалдана.

 

29. Д. Нямсүрэнгийн Дөрвөн цаг шүлгийн дараах 4 шадын толгой холбоц аль вэ?

Хөх лонхон тогоруу дуугарах сайхан

Хөдөө цайдам борооших сайхан

Анирхан ахуйд цэцэг дохих сайхан

Аадрын өмнөх байдал сайхан

 

  • A.

     АААА                                           

  • B.

    АББА

  • C.

    ААББ

  • D.

    АБАБ         

  • E.

    АААБ

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 30-р даалгавар

Хөх лонхон тогоруу дуугарах сайхан

Хөдөө цайдам борооших сайхан

Анирхан ахуйд цэцэг дохих сайхан

Аадрын өмнөх байдал сайхан

30. Дээрх /сорил-29/ хэсэгт үзүүлсэн гадаад орчныг сонгоорой.

  • A.

    нуур тойром   

  • B.

    . хээр тал

  • C.

    гол мөрөн

  • D.

    говь цөл  

  • E.

    уул нуруу 

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 31-р даалгавар

Уншихдаа онцолсон үгсийн бичлэгийг ажиглаад, бүгдийг зөв бичсэн хэсгийг

      сонгоорой.

  • A.

  • B.

  • C.

  • D.

  • E.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 32-р даалгавар

Уншаад хэлцийн утгыг олоорой.

  • A.

    малч      

  • B.

    тусч 

  • C.

    хүчтэн

  • D.

    усч

  • E.

    ажилч

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 33-р даалгавар

тариалангийнхаа гэсэн үгийг зөв бичсэнийг олоорой.

  • A.

  • B.

  • C.

  • D.

  • E.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 34-р даалгавар

Галигийг зөв бичсэн хэсгийг сонгоорой.

  • A.

  • B.

  • C.

  • D.

  • E.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 35-р даалгавар

Холбох эгшгийн дүрмээр бичсэн үгийг олоорой.

  • A.

  • B.

  • C.

  • D.

  • E.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 36-р даалгавар

Би гэсэн үгийг эзэнд хамаатуулах нөхцөлтэй гарахын тийн ялгалаар хувилгасан нь

       аль вэ?

  • A.

  • B.

  • C.

  • D.

  • E.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 37-р даалгавар

Бүрмөсөн үйлдэх байдлын -чих дагаврыг сонгоорой.

  • A.

  • B.

  • C.

  • D.

  • E.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 38-р даалгавар

“мэд-” гэсэн үгийг цагаар төгсгөвөл аль нөхцөлийг залгах вэ?

  • A.

  • B.

  • C.

  • D.

  • E.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 39-р даалгавар

зар бичиг, зарцалж зар-ыг утга ялгасан хэсгийг олгоорой.

  • A.

  • B.

  • C.

  • D.

  • E.

Оноо-2 Минут-2
D хувилбарын 40-р даалгавар

Зөвийг сонгоно уу.

  • A.

    физик  

  • B.

    физиологи   

  • C.

    бензол 

  • D.

    биологи

  • E.

    бизон

Оноо-2 Минут-2
E хувилбарын 1-р даалгавар

Усан цэнхэр зэрэглээ

Эргэн тойрон усан цэнхэр зэрэглээ. Зэрэглээн хот балгад. Зэрэглээ нэг намсан, нэг өндөрсөн, хот балгад ч эс танигдаж, суудал солбиод, илбэ жилбийн орчлон гэдэг л ийм байдаг болов уу гэлтэй. Таньдгаас хоёр алтан хараацай энүүхэнд юу нэгийг эрэх мэт өмнүүр хойгуур ээрүүлдэнэ. Бодвол мөнхийн усаа хайж яваа байх. Алтан хараацай мөнхийн ус олоод, хүнд өгөх гээд амандаа балгаж явсан юм гэнэ лээ. Гайт хар хэрээ цочоогоод, зээргэнэ дээр мөнхийн усаа асгачихжээ. Зээргэнэ мөнх ногоон, хүн мөнх бус болжээ. Аав минь энэ домгийг ярьж өгсөн сөн. Их ном сураад, мундаг эрдэмтэй хүн болж, алтан хараацайн хэлийг сурна. Тэгээд мөнхийн усыг олоод аав, ээждээ өгнө... Домгоос ургасан бодлоосоо ичих шиг болж, би чинь эрдэм ном сурч байгаа хүн шүү хэмээн өөртөө сануулаад сумын төв рүү эргэв. Ард морин төвөргөөн сонсогдох шиг болоход эргэн харвал мөнөөх зэрэглээн хот балгад дундаас хөтөлгөө морьтой хүн айсуй. Аав намайг авахаар ирж яваа нь тэр санж. Ингэж би хүнийг ээрүүлдэн нисэж буй алтан хараацайн шаналанг мэдэрсэн юм.

Тал нутгийн хаврын зэрэглээ хүмүүний сэтгэлийн амгаланг өөрийн эрхгүй сэмлэнэ. Ингэ ботго буйлах, үнээ тугал мөөрөх, адуу үүрсэх, унага янцгаах... ямархан нэг уярах хийгээд гуниглах, санаашрах хийгээд мөрөөдөхийн хязгааргүйд төөрүүлдэг байх. Талын хүний хөнгөн гунигтай мөрөөдлийг хаврын зэрэглээтэй цуг цээжиндээ тээсэн хүн хүлэг болж дээ, хөөрхий.

Адгуус амьтан битгий хэл, уул ус ч ах дүүгийн холбоотой. Бие бие рүүгээ тэмүүлэн таталцах нь байгалийн жам ажээ. Дөхөмийн бор овоо гэж талд сүндэрлэх майхан цэнхэр уулыг Алтан-Овооны дүү гэж аав хэлсэн сэн. Нээрээ ч адилхан. Их цэрэгт боогдон, ахдаа золгож чадалгүй эндээ үүрд үлдсэн гэнэ лээ гэж хэлээд ахан дүүсийн ёс уул усанд ч буй-г ах бид хоёрт сануулсан юм. Гурван бор манхны өвөрт ахыгаа нутаглуулчхаад, тэртээх зэрэглээнд сүүмэлзэх манан хөөрөг шиг талын таван уул, хурдны морь унаж өссөн Сүжийн хөндийгөө нулимс цийлэлзсэн нүдээр удтал ширтэн суухдаа аавын хэлсэн домгийн учгийг нэхэн тайлж билээ.

Хүн зөвхөн өөрөөсөө бус өрөөл бусдаас бүрэлдэн оршиж байдгаа анзаардаггүй. Ирж буцдаг хүмүүний хорвоод мөнхийн ус хүртэхийн тавиланг иртэл ертөнцийн жам ёстой эвлэрэн суухаас өөр яалтай. Нутаг ус бол хүүгээ хүлээхийн гүн ухаан юм. Хүмүүний үр нутгаа тэмцэх нь мөнхийн оршихуйн зөн бэлгэ ажгуу.

Г. Мэнд-Ооёо

1. Үгийн утгыг зөв харгалзуулсан хэсгийг олоорой.

1. зээргэнэ                             a. хэрэг явдлын үндэс сурвалж, үзүүр сэжим

2. балгас                                b. хайрхаг, элс ихтэй гүвээ газар

3. манхан                                c. уул тал газар ургадаг, мөнх ногоон сөөг

4. учиг                                     d. хот суурин газар

  • A.

     1c, 2d, 3b, 4a                      

  • B.

    1c, 2d, 3a, 4b   

  • C.

    1d, 2c, 3a, 4b

  • D.

    1a, 2d, 3c, 4b

  • E.

    1b, 2d, 3a, 4c

Оноо-2 Минут-2
E хувилбарын 2-р даалгавар

Усан цэнхэр зэрэглээ

Эргэн тойрон усан цэнхэр зэрэглээ. Зэрэглээн хот балгад. Зэрэглээ нэг намсан, нэг өндөрсөн, хот балгад ч эс танигдаж, суудал солбиод, илбэ жилбийн орчлон гэдэг л ийм байдаг болов уу гэлтэй. Таньдгаас хоёр алтан хараацай энүүхэнд юу нэгийг эрэх мэт өмнүүр хойгуур ээрүүлдэнэ. Бодвол мөнхийн усаа хайж яваа байх. Алтан хараацай мөнхийн ус олоод, хүнд өгөх гээд амандаа балгаж явсан юм гэнэ лээ. Гайт хар хэрээ цочоогоод, зээргэнэ дээр мөнхийн усаа асгачихжээ. Зээргэнэ мөнх ногоон, хүн мөнх бус болжээ. Аав минь энэ домгийг ярьж өгсөн сөн. Их ном сураад, мундаг эрдэмтэй хүн болж, алтан хараацайн хэлийг сурна. Тэгээд мөнхийн усыг олоод аав, ээждээ өгнө... Домгоос ургасан бодлоосоо ичих шиг болж, би чинь эрдэм ном сурч байгаа хүн шүү хэмээн өөртөө сануулаад сумын төв рүү эргэв. Ард морин төвөргөөн сонсогдох шиг болоход эргэн харвал мөнөөх зэрэглээн хот балгад дундаас хөтөлгөө морьтой хүн айсуй. Аав намайг авахаар ирж яваа нь тэр санж. Ингэж би хүнийг ээрүүлдэн нисэж буй алтан хараацайн шаналанг мэдэрсэн юм.

Тал нутгийн хаврын зэрэглээ хүмүүний сэтгэлийн амгаланг өөрийн эрхгүй сэмлэнэ. Ингэ ботго буйлах, үнээ тугал мөөрөх, адуу үүрсэх, унага янцгаах... ямархан нэг уярах хийгээд гуниглах, санаашрах хийгээд мөрөөдөхийн хязгааргүйд төөрүүлдэг байх. Талын хүний хөнгөн гунигтай мөрөөдлийг хаврын зэрэглээтэй цуг цээжиндээ тээсэн хүн хүлэг болж дээ, хөөрхий.

Адгуус амьтан битгий хэл, уул ус ч ах дүүгийн холбоотой. Бие бие рүүгээ тэмүүлэн таталцах нь байгалийн жам ажээ. Дөхөмийн бор овоо гэж талд сүндэрлэх майхан цэнхэр уулыг Алтан-Овооны дүү гэж аав хэлсэн сэн. Нээрээ ч адилхан. Их цэрэгт боогдон, ахдаа золгож чадалгүй эндээ үүрд үлдсэн гэнэ лээ гэж хэлээд ахан дүүсийн ёс уул усанд ч буй-г ах бид хоёрт сануулсан юм. Гурван бор манхны өвөрт ахыгаа нутаглуулчхаад, тэртээх зэрэглээнд сүүмэлзэх манан хөөрөг шиг талын таван уул, хурдны морь унаж өссөн Сүжийн хөндийгөө нулимс цийлэлзсэн нүдээр удтал ширтэн суухдаа аавын хэлсэн домгийн учгийг нэхэн тайлж билээ.

Хүн зөвхөн өөрөөсөө бус өрөөл бусдаас бүрэлдэн оршиж байдгаа анзаардаггүй. Ирж буцдаг хүмүүний хорвоод мөнхийн ус хүртэхийн тавиланг иртэл ертөнцийн жам ёстой эвлэрэн суухаас өөр яалтай. Нутаг ус бол хүүгээ хүлээхийн гүн ухаан юм. Хүмүүний үр нутгаа тэмцэх нь мөнхийн оршихуйн зөн бэлгэ ажгуу.

Г. Мэнд-Ооёо

2. Бүгд харь хэлнээс орсон үг бүхий хэсгийг сонгоорой.

 

  • A.

     оромж, дөжирч, гэм

  • B.

    монголчууд, сонор, сэтгэл

  • C.

    балгад, зооглох, айлдах

  • D.

    араншин, бурхан, рашаан

  • E.

    сонор, зооглох, буян

Оноо-2 Минут-2
E хувилбарын 3-р даалгавар

Усан цэнхэр зэрэглээ

Эргэн тойрон усан цэнхэр зэрэглээ. Зэрэглээн хот балгад. Зэрэглээ нэг намсан, нэг өндөрсөн, хот балгад ч эс танигдаж, суудал солбиод, илбэ жилбийн орчлон гэдэг л ийм байдаг болов уу гэлтэй. Таньдгаас хоёр алтан хараацай энүүхэнд юу нэгийг эрэх мэт өмнүүр хойгуур ээрүүлдэнэ. Бодвол мөнхийн усаа хайж яваа байх. Алтан хараацай мөнхийн ус олоод, хүнд өгөх гээд амандаа балгаж явсан юм гэнэ лээ. Гайт хар хэрээ цочоогоод, зээргэнэ дээр мөнхийн усаа асгачихжээ. Зээргэнэ мөнх ногоон, хүн мөнх бус болжээ. Аав минь энэ домгийг ярьж өгсөн сөн. Их ном сураад, мундаг эрдэмтэй хүн болж, алтан хараацайн хэлийг сурна. Тэгээд мөнхийн усыг олоод аав, ээждээ өгнө... Домгоос ургасан бодлоосоо ичих шиг болж, би чинь эрдэм ном сурч байгаа хүн шүү хэмээн өөртөө сануулаад сумын төв рүү эргэв. Ард морин төвөргөөн сонсогдох шиг болоход эргэн харвал мөнөөх зэрэглээн хот балгад дундаас хөтөлгөө морьтой хүн айсуй. Аав намайг авахаар ирж яваа нь тэр санж. Ингэж би хүнийг ээрүүлдэн нисэж буй алтан хараацайн шаналанг мэдэрсэн юм.

Тал нутгийн хаврын зэрэглээ хүмүүний сэтгэлийн амгаланг өөрийн эрхгүй сэмлэнэ. Ингэ ботго буйлах, үнээ тугал мөөрөх, адуу үүрсэх, унага янцгаах... ямархан нэг уярах хийгээд гуниглах, санаашрах хийгээд мөрөөдөхийн хязгааргүйд төөрүүлдэг байх. Талын хүний хөнгөн гунигтай мөрөөдлийг хаврын зэрэглээтэй цуг цээжиндээ тээсэн хүн хүлэг болж дээ, хөөрхий.

Адгуус амьтан битгий хэл, уул ус ч ах дүүгийн холбоотой. Бие бие рүүгээ тэмүүлэн таталцах нь байгалийн жам ажээ. Дөхөмийн бор овоо гэж талд сүндэрлэх майхан цэнхэр уулыг Алтан-Овооны дүү гэж аав хэлсэн сэн. Нээрээ ч адилхан. Их цэрэгт боогдон, ахдаа золгож чадалгүй эндээ үүрд үлдсэн гэнэ лээ гэж хэлээд ахан дүүсийн ёс уул усанд ч буй-г ах бид хоёрт сануулсан юм. Гурван бор манхны өвөрт ахыгаа нутаглуулчхаад, тэртээх зэрэглээнд сүүмэлзэх манан хөөрөг шиг талын таван уул, хурдны морь унаж өссөн Сүжийн хөндийгөө нулимс цийлэлзсэн нүдээр удтал ширтэн суухдаа аавын хэлсэн домгийн учгийг нэхэн тайлж билээ.

Хүн зөвхөн өөрөөсөө бус өрөөл бусдаас бүрэлдэн оршиж байдгаа анзаардаггүй. Ирж буцдаг хүмүүний хорвоод мөнхийн ус хүртэхийн тавиланг иртэл ертөнцийн жам ёстой эвлэрэн суухаас өөр яалтай. Нутаг ус бол хүүгээ хүлээхийн гүн ухаан юм. Хүмүүний үр нутгаа тэмцэх нь мөнхийн оршихуйн зөн бэлгэ ажгуу.

Г. Мэнд-Ооёо

3. Утгаараа эсрэгцэж буй хэсгийг олно уу.

 

  • A.

     цээжиндээ тээх - учиг тайлах

  • B.

    амгаланг сэмлэх - бодол ургах

  • C.

    нутаглуулах - мөнхийн ус хүртэх

  • D.

    жам ёстой эвлэрэх - хүнийг ээрүүлдэх

  • E.

    бие бие рүүгээ таталцах - өрөөл бусдаас бүрэлдэх

Оноо-2 Минут-2
E хувилбарын 4-р даалгавар

Усан цэнхэр зэрэглээ

Эргэн тойрон усан цэнхэр зэрэглээ. Зэрэглээн хот балгад. Зэрэглээ нэг намсан, нэг өндөрсөн, хот балгад ч эс танигдаж, суудал солбиод, илбэ жилбийн орчлон гэдэг л ийм байдаг болов уу гэлтэй. Таньдгаас хоёр алтан хараацай энүүхэнд юу нэгийг эрэх мэт өмнүүр хойгуур ээрүүлдэнэ. Бодвол мөнхийн усаа хайж яваа байх. Алтан хараацай мөнхийн ус олоод, хүнд өгөх гээд амандаа балгаж явсан юм гэнэ лээ. Гайт хар хэрээ цочоогоод, зээргэнэ дээр мөнхийн усаа асгачихжээ. Зээргэнэ мөнх ногоон, хүн мөнх бус болжээ. Аав минь энэ домгийг ярьж өгсөн сөн. Их ном сураад, мундаг эрдэмтэй хүн болж, алтан хараацайн хэлийг сурна. Тэгээд мөнхийн усыг олоод аав, ээждээ өгнө... Домгоос ургасан бодлоосоо ичих шиг болж, би чинь эрдэм ном сурч байгаа хүн шүү хэмээн өөртөө сануулаад сумын төв рүү эргэв. Ард морин төвөргөөн сонсогдох шиг болоход эргэн харвал мөнөөх зэрэглээн хот балгад дундаас хөтөлгөө морьтой хүн айсуй. Аав намайг авахаар ирж яваа нь тэр санж. Ингэж би хүнийг ээрүүлдэн нисэж буй алтан хараацайн шаналанг мэдэрсэн юм.

Тал нутгийн хаврын зэрэглээ хүмүүний сэтгэлийн амгаланг өөрийн эрхгүй сэмлэнэ. Ингэ ботго буйлах, үнээ тугал мөөрөх, адуу үүрсэх, унага янцгаах... ямархан нэг уярах хийгээд гуниглах, санаашрах хийгээд мөрөөдөхийн хязгааргүйд төөрүүлдэг байх. Талын хүний хөнгөн гунигтай мөрөөдлийг хаврын зэрэглээтэй цуг цээжиндээ тээсэн хүн хүлэг болж дээ, хөөрхий.

Адгуус амьтан битгий хэл, уул ус ч ах дүүгийн холбоотой. Бие бие рүүгээ тэмүүлэн таталцах нь байгалийн жам ажээ. Дөхөмийн бор овоо гэж талд сүндэрлэх майхан цэнхэр уулыг Алтан-Овооны дүү гэж аав хэлсэн сэн. Нээрээ ч адилхан. Их цэрэгт боогдон, ахдаа золгож чадалгүй эндээ үүрд үлдсэн гэнэ лээ гэж хэлээд ахан дүүсийн ёс уул усанд ч буй-г ах бид хоёрт сануулсан юм. Гурван бор манхны өвөрт ахыгаа нутаглуулчхаад, тэртээх зэрэглээнд сүүмэлзэх манан хөөрөг шиг талын таван уул, хурдны морь унаж өссөн Сүжийн хөндийгөө нулимс цийлэлзсэн нүдээр удтал ширтэн суухдаа аавын хэлсэн домгийн учгийг нэхэн тайлж билээ.

Хүн зөвхөн өөрөөсөө бус өрөөл бусдаас бүрэлдэн оршиж байдгаа анзаардаггүй. Ирж буцдаг хүмүүний хорвоод мөнхийн ус хүртэхийн тавиланг иртэл ертөнцийн жам ёстой эвлэрэн суухаас өөр яалтай. Нутаг ус бол хүүгээ хүлээхийн гүн ухаан юм. Хүмүүний үр нутгаа тэмцэх нь мөнхийн оршихуйн зөн бэлгэ ажгуу.

Г. Мэнд-Ооёо

4. Эхийн агуулгын уялдааг үйл үгээр зөв дараалуулсныг сонгоно уу.

 

  • A.

     мөрөөдөх, мэдрэх, тайлах, орших

  • B.

    мэдрэх, мөрөөдөх, тайлах, орших

  • C.

    тайлах, орших, мэдрэх, мөрөөдөх

  • D.

    орших, тайлах, мөрөөдөх, мэдрэх

  • E.

    санах, уярах, сонсох, сүүмэлзэх

Оноо-2 Минут-2
E хувилбарын 5-р даалгавар

Усан цэнхэр зэрэглээ

Эргэн тойрон усан цэнхэр зэрэглээ. Зэрэглээн хот балгад. Зэрэглээ нэг намсан, нэг өндөрсөн, хот балгад ч эс танигдаж, суудал солбиод, илбэ жилбийн орчлон гэдэг л ийм байдаг болов уу гэлтэй. Таньдгаас хоёр алтан хараацай энүүхэнд юу нэгийг эрэх мэт өмнүүр хойгуур ээрүүлдэнэ. Бодвол мөнхийн усаа хайж яваа байх. Алтан хараацай мөнхийн ус олоод, хүнд өгөх гээд амандаа балгаж явсан юм гэнэ лээ. Гайт хар хэрээ цочоогоод, зээргэнэ дээр мөнхийн усаа асгачихжээ. Зээргэнэ мөнх ногоон, хүн мөнх бус болжээ. Аав минь энэ домгийг ярьж өгсөн сөн. Их ном сураад, мундаг эрдэмтэй хүн болж, алтан хараацайн хэлийг сурна. Тэгээд мөнхийн усыг олоод аав, ээждээ өгнө... Домгоос ургасан бодлоосоо ичих шиг болж, би чинь эрдэм ном сурч байгаа хүн шүү хэмээн өөртөө сануулаад сумын төв рүү эргэв. Ард морин төвөргөөн сонсогдох шиг болоход эргэн харвал мөнөөх зэрэглээн хот балгад дундаас хөтөлгөө морьтой хүн айсуй. Аав намайг авахаар ирж яваа нь тэр санж. Ингэж би хүнийг ээрүүлдэн нисэж буй алтан хараацайн шаналанг мэдэрсэн юм.

Тал нутгийн хаврын зэрэглээ хүмүүний сэтгэлийн амгаланг өөрийн эрхгүй сэмлэнэ. Ингэ ботго буйлах, үнээ тугал мөөрөх, адуу үүрсэх, унага янцгаах... ямархан нэг уярах хийгээд гуниглах, санаашрах хийгээд мөрөөдөхийн хязгааргүйд төөрүүлдэг байх. Талын хүний хөнгөн гунигтай мөрөөдлийг хаврын зэрэглээтэй цуг цээжиндээ тээсэн хүн хүлэг болж дээ, хөөрхий.

Адгуус амьтан битгий хэл, уул ус ч ах дүүгийн холбоотой. Бие бие рүүгээ тэмүүлэн таталцах нь байгалийн жам ажээ. Дөхөмийн бор овоо гэж талд сүндэрлэх майхан цэнхэр уулыг Алтан-Овооны дүү гэж аав хэлсэн сэн. Нээрээ ч адилхан. Их цэрэгт боогдон, ахдаа золгож чадалгүй эндээ үүрд үлдсэн гэнэ лээ гэж хэлээд ахан дүүсийн ёс уул усанд ч буй-г ах бид хоёрт сануулсан юм. Гурван бор манхны өвөрт ахыгаа нутаглуулчхаад, тэртээх зэрэглээнд сүүмэлзэх манан хөөрөг шиг талын таван уул, хурдны морь унаж өссөн Сүжийн хөндийгөө нулимс цийлэлзсэн нүдээр удтал ширтэн суухдаа аавын хэлсэн домгийн учгийг нэхэн тайлж билээ.

Хүн зөвхөн өөрөөсөө бус өрөөл бусдаас бүрэлдэн оршиж байдгаа анзаардаггүй. Ирж буцдаг хүмүүний хорвоод мөнхийн ус хүртэхийн тавиланг иртэл ертөнцийн жам ёстой эвлэрэн суухаас өөр яалтай. Нутаг ус бол хүүгээ хүлээхийн гүн ухаан юм. Хүмүүний үр нутгаа тэмцэх нь мөнхийн оршихуйн зөн бэлгэ ажгуу.

Г. Мэнд-Ооёо

 

5. Эхийн сэдвийг олоорой.

 

  • A.

     Алтан хараацай мөнхийн ус хайдаг тухай

  • B.

    Домгийн учир, тайлбарын тухай

  • C.

    Ахан дүүгийн ёс ууланд ч байдаг тухай

  • D.

    Эрдэм номд шамдах хүсэл мөрөөдлийн тухай

  • E.

    Юмс бие биедээ таталцан оршихуйн тухай

Оноо-2 Минут-2
E хувилбарын 6-р даалгавар

Усан цэнхэр зэрэглээ

Эргэн тойрон усан цэнхэр зэрэглээ. Зэрэглээн хот балгад. Зэрэглээ нэг намсан, нэг өндөрсөн, хот балгад ч эс танигдаж, суудал солбиод, илбэ жилбийн орчлон гэдэг л ийм байдаг болов уу гэлтэй. Таньдгаас хоёр алтан хараацай энүүхэнд юу нэгийг эрэх мэт өмнүүр хойгуур ээрүүлдэнэ. Бодвол мөнхийн усаа хайж яваа байх. Алтан хараацай мөнхийн ус олоод, хүнд өгөх гээд амандаа балгаж явсан юм гэнэ лээ. Гайт хар хэрээ цочоогоод, зээргэнэ дээр мөнхийн усаа асгачихжээ. Зээргэнэ мөнх ногоон, хүн мөнх бус болжээ. Аав минь энэ домгийг ярьж өгсөн сөн. Их ном сураад, мундаг эрдэмтэй хүн болж, алтан хараацайн хэлийг сурна. Тэгээд мөнхийн усыг олоод аав, ээждээ өгнө... Домгоос ургасан бодлоосоо ичих шиг болж, би чинь эрдэм ном сурч байгаа хүн шүү хэмээн өөртөө сануулаад сумын төв рүү эргэв. Ард морин төвөргөөн сонсогдох шиг болоход эргэн харвал мөнөөх зэрэглээн хот балгад дундаас хөтөлгөө морьтой хүн айсуй. Аав намайг авахаар ирж яваа нь тэр санж. Ингэж би хүнийг ээрүүлдэн нисэж буй алтан хараацайн шаналанг мэдэрсэн юм.

Тал нутгийн хаврын зэрэглээ хүмүүний сэтгэлийн амгаланг өөрийн эрхгүй сэмлэнэ. Ингэ ботго буйлах, үнээ тугал мөөрөх, адуу үүрсэх, унага янцгаах... ямархан нэг уярах хийгээд гуниглах, санаашрах хийгээд мөрөөдөхийн хязгааргүйд төөрүүлдэг байх. Талын хүний хөнгөн гунигтай мөрөөдлийг хаврын зэрэглээтэй цуг цээжиндээ тээсэн хүн хүлэг болж дээ, хөөрхий.

Адгуус амьтан битгий хэл, уул ус ч ах дүүгийн холбоотой. Бие бие рүүгээ тэмүүлэн таталцах нь байгалийн жам ажээ. Дөхөмийн бор овоо гэж талд сүндэрлэх майхан цэнхэр уулыг Алтан-Овооны дүү гэж аав хэлсэн сэн. Нээрээ ч адилхан. Их цэрэгт боогдон, ахдаа золгож чадалгүй эндээ үүрд үлдсэн гэнэ лээ гэж хэлээд ахан дүүсийн ёс уул усанд ч буй-г ах бид хоёрт сануулсан юм. Гурван бор манхны өвөрт ахыгаа нутаглуулчхаад, тэртээх зэрэглээнд сүүмэлзэх манан хөөрөг шиг талын таван уул, хурдны морь унаж өссөн Сүжийн хөндийгөө нулимс цийлэлзсэн нүдээр удтал ширтэн суухдаа аавын хэлсэн домгийн учгийг нэхэн тайлж билээ.

Хүн зөвхөн өөрөөсөө бус өрөөл бусдаас бүрэлдэн оршиж байдгаа анзаардаггүй. Ирж буцдаг хүмүүний хорвоод мөнхийн ус хүртэхийн тавиланг иртэл ертөнцийн жам ёстой эвлэрэн суухаас өөр яалтай. Нутаг ус бол хүүгээ хүлээхийн гүн ухаан юм. Хүмүүний үр нутгаа тэмцэх нь мөнхийн оршихуйн зөн бэлгэ ажгуу.

Г. Мэнд-Ооёо

6. Цогцолборуудын гол санааг түлхүүр үгээр зөв хураасныг олно уу.

 

  • A.

     гүн ухаан - байгалийн жам - талын хүн - алтан хараацай

  • B.

    мөнхийн ус - хөнгөн гуниг - ах дүүгийн ёс - өрөөл бусад

  • C.

    морин төвөргөөн - хаврын зэрэглээ - цэнхэр уул - жам ёс

  • D.

    зэрэглээт орчлон - хүн хүлэг - домгийн тайлал - нутаг ус

  • E.

    хараацайн хэл - хаврын зэрэглээ - домгийн учиг - нутаг ус

Оноо-2 Минут-2
E хувилбарын 7-р даалгавар

Усан цэнхэр зэрэглээ

Эргэн тойрон усан цэнхэр зэрэглээ. Зэрэглээн хот балгад. Зэрэглээ нэг намсан, нэг өндөрсөн, хот балгад ч эс танигдаж, суудал солбиод, илбэ жилбийн орчлон гэдэг л ийм байдаг болов уу гэлтэй. Таньдгаас хоёр алтан хараацай энүүхэнд юу нэгийг эрэх мэт өмнүүр хойгуур ээрүүлдэнэ. Бодвол мөнхийн усаа хайж яваа байх. Алтан хараацай мөнхийн ус олоод, хүнд өгөх гээд амандаа балгаж явсан юм гэнэ лээ. Гайт хар хэрээ цочоогоод, зээргэнэ дээр мөнхийн усаа асгачихжээ. Зээргэнэ мөнх ногоон, хүн мөнх бус болжээ. Аав минь энэ домгийг ярьж өгсөн сөн. Их ном сураад, мундаг эрдэмтэй хүн болж, алтан хараацайн хэлийг сурна. Тэгээд мөнхийн усыг олоод аав, ээждээ өгнө... Домгоос ургасан бодлоосоо ичих шиг болж, би чинь эрдэм ном сурч байгаа хүн шүү хэмээн өөртөө сануулаад сумын төв рүү эргэв. Ард морин төвөргөөн сонсогдох шиг болоход эргэн харвал мөнөөх зэрэглээн хот балгад дундаас хөтөлгөө морьтой хүн айсуй. Аав намайг авахаар ирж яваа нь тэр санж. Ингэж би хүнийг ээрүүлдэн нисэж буй алтан хараацайн шаналанг мэдэрсэн юм.

Тал нутгийн хаврын зэрэглээ хүмүүний сэтгэлийн амгаланг өөрийн эрхгүй сэмлэнэ. Ингэ ботго буйлах, үнээ тугал мөөрөх, адуу үүрсэх, унага янцгаах... ямархан нэг уярах хийгээд гуниглах, санаашрах хийгээд мөрөөдөхийн хязгааргүйд төөрүүлдэг байх. Талын хүний хөнгөн гунигтай мөрөөдлийг хаврын зэрэглээтэй цуг цээжиндээ тээсэн хүн хүлэг болж дээ, хөөрхий.

Адгуус амьтан битгий хэл, уул ус ч ах дүүгийн холбоотой. Бие бие рүүгээ тэмүүлэн таталцах нь байгалийн жам ажээ. Дөхөмийн бор овоо гэж талд сүндэрлэх майхан цэнхэр уулыг Алтан-Овооны дүү гэж аав хэлсэн сэн. Нээрээ ч адилхан. Их цэрэгт боогдон, ахдаа золгож чадалгүй эндээ үүрд үлдсэн гэнэ лээ гэж хэлээд ахан дүүсийн ёс уул усанд ч буй-г ах бид хоёрт сануулсан юм. Гурван бор манхны өвөрт ахыгаа нутаглуулчхаад, тэртээх зэрэглээнд сүүмэлзэх манан хөөрөг шиг талын таван уул, хурдны морь унаж өссөн Сүжийн хөндийгөө нулимс цийлэлзсэн нүдээр удтал ширтэн суухдаа аавын хэлсэн домгийн учгийг нэхэн тайлж билээ.

Хүн зөвхөн өөрөөсөө бус өрөөл бусдаас бүрэлдэн оршиж байдгаа анзаардаггүй. Ирж буцдаг хүмүүний хорвоод мөнхийн ус хүртэхийн тавиланг иртэл ертөнцийн жам ёстой эвлэрэн суухаас өөр яалтай. Нутаг ус бол хүүгээ хүлээхийн гүн ухаан юм. Хүмүүний үр нутгаа тэмцэх нь мөнхийн оршихуйн зөн бэлгэ ажгуу.

Г. Мэнд-Ооёо

7. “Уул ус ч ах дүүгийн холбоотой” гэснийг аль баримт баталж байна вэ?

 

  • A.

     Алтан хараацай мөнхийн ус олоод, хүнд өгөх гээд амандаа балгаж явсан юм.

  • B.

    Дөхөмийн бор овоо гэх майхан цэнхэр уулыг Алтан-Овооны дүү гэж аав хэлсэн.

  • C.

    Талын хүний мөрөөдлийг хаврын зэрэглээтэй цуг цээжиндээ тээсэн хүн хүлэг.

  • D.

    Талын таван уул, Сүжийн хөндийгөө нулимстай нүдээр удтал ширтэн суусан.

  • E.

    Хүн зөвхөн өөрөөсөө бус өрөөл бусдаас бүрэлдэн оршиж байдаг.

Нийт: 192